خوراکی ها و خواص

آشنایی با عسل (قسمت چهارم)

عسل چگونه تولید می شود؟

برای تولید نیم کیلو از عسل باید ۶۰ هزار زنبور، که در مجموع ۵۵ هزار کیلومتر پرواز کنند و روی بیش از ۲ میلیون گل بنشینند تا اینکه بتوانند شهد لازم برای تولید این میزان از عسل را حاصل کنند. بعد از مرحله جمع‌آوری شهد، زنبورها آن را در شکم خود ذخیره می‌کنند، در آنجا با آنزیم‌ها ترکیب و بعد از آن شهد به دهان زنبور برگشت داده می‌شود و به دهان زنبور بعدی منتقل می‌گردد،‌ این فرآیند به قدری تکرار می‌شود که شهد به مقداری هضم گردد و در آخر هم در کندو ذخیره می‌گردد. بعد از این مراحل زنبورها با بهم زدن بال‌هایشان عملیات خنک سازی شهد را شروع می کنند که منتهی به تبخیر آب موجود در آن شده و ماده‌ای غلیظ به دست می‌آید که ما آنرا به عنوان عسل می شناسیم. کندوی زنبور عسل را ماده ای به نام موم تشکیل می دهد که از شکم زنبورها خارج و سپس سفت و سخت می‌گردد. بنابر گزارش لایو ساینس:

(( عسل در صورت دوری از هوا و رطوبت، قادر است تا مدت نامحدودی سالم و مقوی باقی بماند و می تواند یک منبع غذایی کاملی برای زنبورها در ماه‌های فصل زمستان باشد. ))

آیا میدانستید که بیش از سیصد نوع عسل در امریکا وجود دارد که هر کدام از آنها رنگ و طعم مخصوص خود را دارند که البته بستگی به منبع شهد آنها دارد. عسل‌هایی که رنگ روشن‌تری دارند از شکوفه‌های نارنجی به دست می آیند، همچنین از طعم ملایم‌تری برخوردار هستند و عسل‌های تیره رنگ که حاصل گل‌های وحشی می باشند، عطر و طعم بهتر و قوی تری دارند.

تحلیل تخصصی برخی از خواص عسل

  • عسل و تقویت کیفیت خون بدن

عسل از تاثیرات متفاوت و خاصی بر روی بدن برخوردار است ولی مهم آن است که این امر وابسته به نوع مصرف ما است. اگر عسل را با آب ولرم مخلوط کنیم و بنوشیم، اثرات خیلی مفیدی بر روی تعداد گلبول‌های قرمز موجود در خون خواهد داشت. گلبول‌های قرمز خون مسئول انتقال اکسیژن موجود در خون به بخش‌های متفاوت بدن می باشند. عسل حل شده در آب ولرم میزان هموگلوبین‌های خون را نیز ارتقاء می بخشد، هموگلوبین‌هایی که مانع کم‌خونی می‌شوند. کم‌خونی نشات گرفته از فقر آهن، زمانی بروز می‌کند که میزان آهن موجود در برنامه غذایی یا جذب آن کم باشد و ظرفیت انتقال اکسیژن موجود در خون به کمتر از حد معمول خود تقلیل پیدا کند و کم شود. کاهش ظرفیت اکسیژن‌رسانی منجر به خستگی خیلی زیاد، تنگی نفس و بعضی اوقات افسردگی و مشکلات دیگر می‌گردد. عسل به خاطر ایجاد ظرفیت برای انتقال اکسیژن خون، می تواند این نوع مشکلات را خنثی بکند. اکسیژن کافی در خون از اهمیت بالایی برخوردار است چراکه تعیین کننده سطح سلامت بدن می باشد و سهولت بازسازی سلول‌های بدن در گرو میزان اکسیژن موجود در خون می باشد. تحقیقات ابتدائیه در این زمینه نشان داده است که  عسل روی بیماری فشار خون تاثیرات مثبتی دارد. به شکل سنتی، عسل را برای کم کردن تاثیرات منفی افت فشار خون یا فشار خون پایین استفاده می‌کردند. به علاوه شواهدی هم دال بر اینکه عسل مانع از کاهش تعداد گلبول‌های سفید خون در بیمارانی که متحمل شیمی‌درمانی‌ هستند نیز موجود است. در یک آزمایشی که بر روی تعداد محدودی از بیمارانِ متحمل شیمی‌درمانی که با خطر کمبود گلبول‌های سفید خون مواجه بودند شکل گرفت، مشخص گشت که در چهل درصد از آنها بعد از مصرف روزانه دو قاشق چای‌خوری عسل در طی دوره شیمی‌درمانی خطر عود کمبود گلبول سفید خون نابود شده است.

  • عسل و درمان مشکلات معدوی

عسل از شدت ترش کردن معده می‌کاهد (افزایش ترشحات اسیدی معده را تعدیل می‌کند.)‌برای زخم‌معده و التهاب معده مفید است . کاهش ترشحات اسیدی معده را تعدیل می‌کند ‌و در حقیقت می‌توان گفت عسل نقش مؤثری در تنظیم اسیدهای معده دارد. در همین زمینه یک بررسی جالب توسط پروفسور « خوتکین » بر روی تعداد زیادی از بیماران مبتلا به زخم معده و زخم روده انجام گرفت. در این بررسی گروهی از این بیماران به روال معمول مراکز درمانی تحت معالجه قرار گرفتند و گروهی دیگر فقط به وسیله‌ی عسل، نتیجه فوق‌العاده جالب بود. ۶۱% از گروه اول کاملاً بهبود یافته و ۱۸% آنها کماکان از درد رنج می‌بردند، اما از گروه دوم ۸۴% کاملاً بهبود یافته و ۹/۵% آنها کماکان از درد شکایت داشتند.

دانشمندان بر این عقیده ‌اند که عسل به طور مضاعف روی زخم معده تأثیر می‌گذارد : یک تأثیر موضعی که باعث التیام سریع زخم و تعدیل اسیدهای معده می‌گردد و یک تأثیر کلی که بر اثر آن حال عمومی بیمار بهتر شده و دستگاه عصبی او آرامش می‌یابد.

  • حسن تأثیر فعال عسل در درمان عفونت‌های روده‌ای به ویژه نزد اطفال، ‌کاملاً روشن و اثبات شده می‌باشد. از رسول اکرم(ص) نیز نقل گردیده که در موارد بسیاری خوردن عسل را برای درمان اسهال سفارش فرموده‌اند.
  • عسل به دلیل داشتن اسید فورمیک مانع از تخمیر می‌گردد؛ زیرا این ماده روی میکروب‌های امعاء مؤثر می‌باشد.
  • عسل مانع به وجود آمدن یبوست است،‌به ویژه یبوستی که بعد از اعمال جراحی عارض می‌شود؛ زیرا دارای اسانس‌های فراری است که باعث افزایش فعالیت‌روده‌ها می‌گردد. همین طور عسل دارای ماده گلوکوسید استراءستیل است که در امعاء تبدیل به اوکسی متیل انتراکینون شده و مانع از ایجاد یبوست می‌گردد.

تا عسل هست، باز هم شکر!

همانطور که می دانید تاثیرات منفی شکر سفید بر روی بدن بسیار است. عسل می تواند یک جایگزین کاملا خارق العاده به جای شکر باشد که هم شیرین و هم سالم می باشد. هرچند که ساختار شیمیایی عسل دارای قندهای ساده می‌باشد اما این ساختار کاملا متفاوت از ترکیبات شکر سفید هست.عسل حدودا ۳۰٪ گلوکز و ۴۰٪ فراکتوز دارد یعنی دو عنصر تک‌‌قندی یا قند ساده، با ۲۰٪ قندهای پیچیده دارد. همچنین عسل دارای دکسترین و فیبر نشاسته است. این ترکیب بعلاوه به تعدیل میزان قند خون نیز کمک قابل توجهی می نماید.

عسل یا انرژی زا های مضر!؟

یکی از اساسی ترین فوائد عسل در طب سنتی انرژی ‌زایی بی ‌درنگ آن می باشد. عسل دارای انواع متفاوتی از مولکول ‌های قند و به طور خاص گلوکز و فراکتوز است. به هر صورت، بر خلاف شکر سفید که فراکتوز و گلوکز ترکیب می ‌شوند و قند را می ‌سازند و روند هضم آنها هم مراحل بیشتری را می گذراند، ولی در عسل این دو مولکول شکر از یکدیگر جدا می باشند. بدین شکل، گلوکز نقش منبع انرژی‌ زا را برای بدن بازی می کند. انجمن ملی عسل امریکا مصرف عسل را اکیدا سفارش کرده است چرا که عسل دارای مقادیر کمی از انواع متفاوتی از ویتامین‌ ها و مواد معدنی است. فهرستی از این مواد شامل : نیاسین، اسید پانتوتنیک، کلسیم، مس، آهن، منیزیم، منگنز، فسفر، پتاسیم و روی است.

عسل و خوابی آسوده برای کودکان

نتایج مقدماتی به دست آمده از چندین تحقیق مختلف نشان داده است که عسل باعث بهبودی کیفیت خواب در کودکان است. همچنین با توجه به اظهار نظر والدین این کودکان، تحقیقات منتهی به این شد که عسل باعث کم شدن سرفه‌های شبانه کودکان نیز شده است و همین امر خواب عمیق‌تر و آرام‌تری را برای کودکان به ارمغان آورده است.

عسل و درمان کبد

  • در اکثر بیماریهای کبدی و کیسه صفرا، اگر عسل را جزء رژیم غذای بیمار قرار دهند،‌مفید و مؤثر خواهد بود؛ زیرا عسل برای بافت‌های کبد یک ماده مغذی است و ذخیره مواد قندی در کبد را افزایش می دهد.
  • اگر عسل را با گرده گل و شاه‌انگبین (غذای ملکه زنبورهای عسل) ممزوح کنند،‌به دلیل داشتن املاح معدنی،‌ ویتامین‌ها، هورمون‌ها ، اسیدها و … در اکثر بیماری‌های کبد مؤثر بوده و فعالیت تبادلات مواد قندی کبد را افزایش می‌دهد. دکتر کخ این قدرت تأثیر در عسل را مرهون ماده‌ای به نام (Glueatilic Factory) می‌داند که تأثیری ویژه بر کبد و دستگاه جریان خون و قلب دارد.

آیا عسل برای دیابتی ها مجاز است!؟

برخی می پندارند که عسل برای بیماری دیابت کاملا بی ضرر است، ولی باید بدانید مصرف بدون تجویز پزشک برای افراد دیابتی مضر خواهد بود. عسل را فقط می توان با دستور پزشک متخصص جایگزین مقدار قندی کرد که برای بیمار مجاز می باشد و مصرف آن به عنوان قند اضافی بر آنچه در رژیم آنها پیش بینی شده است اصلا مجاز نمی باشد. با این وجود در عسل مصرفی بیماران دیابتی، هرچه قند فروکتوز بیشتر از گلوکز باشد برای آنها بهتر خواهد بود، بنابراین عسل اقاقیا که فروکتوز بیشتری دارد برای بیماران دیابتی توصیه بیشتری می شود. بررسی های به عمل آمده نشان می دهند که میزان انسولین در هنگام مصرف عسل طبیعی کمتر از مصرف بقیه غذاها با کالری مشابه می باشد و مقدار قند خون مدت کوتاهی پس از خوردن آن در مقایسه با دیگر غذاهای هم کالری کمی بالاتر بوده. در تحلیل و مطالعه سلامتی افراد مشخص شده که استفاده از محصولات عسلی، قند خون را مقدار اندکی نسبت به استفاده مقدار مشابه ساکارز افزایش می دهد.

عسل طبیعی، ضد باکتریایی قدرتمند

عسل و درمان باکتری ها: عسل طبیعی آسان ترین فعالیت و اثر ضد باکتریایی را دارا است. فعالیت ضد باکتری آن عموما به تراکم بالای قند و خاصیت اسیدی آن نسبت داده شده است. این ویژگی عسل تا حدود زیادی قادر به پاسخگویی برای اثر استرلیزه بر روی زخم ها و برخی از عفونتهای ناشی از سرماخوردگی باشد، البته اثر مفید آن را روی زخم های ناشی از سوختگی و بهبود سریع تر زخم با خراشهای بافتی، نمی تواند توجیه بکند. در پژوهشی اثبات شده است که پوست پیوندی در صورت قرار داده شدن برای دوازده هفته در عسل، به احتمال ۱۰۰ درصد که دیگر احتمال نیست، پاسخ مثبت می دهد. از سویی دیگر به نظر می رسد که عسل علاوه بر گلوکز اکسیداز حاوی مواد ناشناخته دیگری هم هست که اثرات ضد باکتری را به وجود می آورد،که در این میان می توان پلی فنل ها را برشمرد. فعالیت ضد باکتری انواع متفاوت عسل فرق های زیادی با همدیگر دارند و آزمایش ها هم نشانگر آن می باشد که اگر عسل حرارت ببیند و یا برای مدتی طولانی در معرض تابش نور آفتاب قرار بگیرد، از فعالیتهای ضد باکتری آن کاسته می شود.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *